Thế giới xa xỉ

My band

Gạt Tàn Đầy on Facebook

8.1.07

Nhắm rượu với thơ




Với chất xúc tác là rượu, kể cả kẻ thù của văn chương thi phú cũng có thể làm được vài câu thơ.

Cũng giống như đại đa phần cánh trẻ trong cơ quan, tôi vốn không thích thơ. Thứ thơ duy nhất khiến tôi có thể đọc hết từ đầu đến cuối là thơ Bút Tre. Ấy vậy mà tôi đã làm được một việc thần kỳ là dõng dạc bình thơ, thậm chí còn ứng khẩu một bài. Tất nhiên phải có sự trợ giúp của cồn.

Buổi liên hoan của ban quản lý dự án hôm ấy được tổ chức tại một quán karaoke, nơi chủ quán và mấy em nhẵn mặt các sếp. Chỉ có bọn thanh niên chúng tôi là lần đầu tiên dám đặt chân đến, phần vì ít tiền, phần vì sợ “đụng hàng.” Lần này thì không thể từ chối vì các anh lớn tuổi cứ nằng nặc bắt đi. Đi để nghe các anh ngâm thơ…chia tay sếp.

Lúc bấy giờ mới ngã ngửa ra tại sao mấy tuần vừa rồi thấy mặt mũi anh nào anh nấy cứ khó đăm đăm. Suốt thời gian ấy chúng tôi sợ run như cầy sấy, tưởng thanh tra sắp về, hay chí ít là có đứa nào nhỡ mồm ăn nói đụng chạm làm các anh giận. Hú hồn, hóa ra các anh “rặn” thơ nên mặt mũi mới nhăn nhúm như vậy. Tội nghiệp những cái trán đầy nếp nhăn vì tính toán, lo lắng công việc giờ lại phải nhíu thêm chút nữa. Nhưng kiểu gì cũng phải có thơ, như thế buổi chia tay mới có ý nghĩa. Mốt bây giờ là lúc về hưu phải có tập thơ chia tay cho nó thanh tao, nho nhã. Chứ quà cáp thì dung tục quá, mà như sếp thì đâu có thiếu thứ gì.

Quả là các anh chọn cái địa điểm ngâm thơ oách thật. Thơ hay ắt phải đi kèm rượu ngon, giai nhân, tri kỷ. Ở đây đủ cả. Chưa kể còn có cả micro để tiếng ngâm sang sảng, vang vang. Đáng giá nhất là cái phòng cách âm. Đảm bảo những bài thơ sẽ không bị lộ ra bên ngoài trước khi được in thành quyển phân phát cho thiên hạ lắc mắt. Thơ mà lại đi ngâm giữa chốn đông người thì thật là phàm tục.

Sau khi láng một lớp rượu kha khá vào dạ dày, làm vài màn chào hỏi với các giai nhân, bữa tiệc thơ chính thức bắt đầu. Anh trưởng ban chậm rãi mở màn bằng một loạt e hèm đến rát cả cổ họng:


Một cái cầu lại một cái cầu
Đi mãi nhà em chẳng thấy đâu
Thấp thoáng xa xa chiều tắt nắng
Tưởng đến nhà em hóa cái cầu.

Tứ thơ mới buồn làm sao! Rõ là tâm sự của người sắp “tắt nắng”. Một không khí buồn thảm tràn ngập cả căn phòng. Cứ để thế này thì tứ thơ chết mất. Tôi buột mồm: “Hay!” Tức thì cả nhóm nhao nhao theo “Phải là tuyệt mới đúng.” Sẵn đã có cồn rần rật trong người, chẳng hiểu ma xui quỷ khiến thế nào mà tôi hăng quá, buông ra mấy câu bình như thể mình là Hoài Thanh tái thế. Thứ nhất, bài thơ không quên nhắc đi nhắc lại công việc thường ngày của chúng tôi: xây cầu. Thứ hai, hình ảnh người con gái có mà như không, không mà như có ( người này đương nhiên không phải vợ sếp) trong ánh nắng cuối chiều.

Thơ Mới cũng chỉ lãng mạn đến thế chứ mấy. Chữ nghĩa ý tứ quá. Tôi dừng lại nuốt thêm một ngụm rượu nữa. Thứ ba, hình ảnh cái cầu xuất hiện đầy bất ngờ ở cuối bài, như một lời dặn phải biết luôn nghĩ đến công việc. Đến thơ yết hậu có lẽ cũng phải chào thua. Tôi chưa kịp hết câu, sếp đã giơ ly ra cụng: “thực là hiểu tớ.” Tôi vẫn định nói thêm, nhưng thấy mọi người đều nhìn ly rượu thòm thèm nên đành ghìm lại. Sếp khà một tiếng, rồi chẳng biết lời tôi hay lời rượu xin tiếp hứng, bắn ra một bài:


Thân như hòn đá

Hồn như cỏ cây
Thơ như hòn đá
Ý như là cây.

Giời ạ, đến thế kỷ hai mươi mốt rồi mà còn có thể có được những câu thơ vừa đơn giản vừa uyên thâm đến thế sao? Tôi gần như hét lên. Vẻn vẹn có mười sáu chữ mà bao quát cả đời người, cả đời thơ chưa kể câu nào cũng đầy thiên nhiên nữa. Tại sao sếp không làm thơ từ sớm hơn nhỉ? Kẻ nào dám bảo nền thơ ca của chúng ta đang đến hồi bế tắc thì hãy vểnh tai mà nghe. Thời nào chẳng có thơ hay, chẳng qua là vì các vị nghễnh ngãng mà thôi!

Tay kế toán ngồi im từ nãy đến giờ chắc là ngứa ngáy không chịu nổi nữa, liền vơ lấy cái micro thứ hai xin phép mọi người đọc:

Việc cơ quan vất vả
Sớm tối họp với hành
Ước gì ta có cánh
Bay nhanh, ta bay nhanh.

Thằng cha này mà cũng bày đặt. Tiền công tác phí của tháng trước hắn vẫn còn đang “ngâm” chưa thanh toán, giờ lại đòi ngâm thơ. Đã sẵn rượu để đổ tại rồi, tôi “tỉa” hắn cho bõ tức. Tôi bảo bài này không xây dựng, có ý kêu ca, oán trách cấp trên, tệ nhất là hai từ “bay nhanh.” Ông đang giữ két của cơ quan mà lại định chuồn à? Tội nghiệp mặt gã trắng bệch, vừa định mở mồm ra thanh minh thì lại bị tôi giáng cho một đòn nữa: “hay là ý ông giục sếp về nhanh cho đỡ ngứa mắt” Sếp cứ nhìn tôi lại nhìn gã, tay xoay xoay cái ly. Chẳng ai nói gì. Bốp. Có em ngồi cạnh phải đập thêm một cái khăn ướt để lau bản mặt tức tối của gã. Đáng đời!

Để phá vỡ bầu không khí căng thẳng, anh phó ban sắp kế nhiệm chức trưởng ban đọc một bài lục bát:

Lang thang, ta mãi lang thang
Bao năm cũng bởi đã mang nặng lòng
Bén duyên sắt, thép chưa xong
Xi măng, cát, sỏi lại còng lưng thêm.

Đấy! Cùng là thơ về công việc mà người có hiểu biết người ta nhẹ nhàng thế chứ. Chữ “còng” sao mà chân thành thế, hy sinh thế. Mắt anh phó ban nhìn tôi rơm rớm biết ơn. Phen này tôi sẽ lên như diều đây. Sau một lượt rượu, trưởng phòng nhân sự đứng lên. Bài thơ thể hiện rõ khẩu khí con người anh, dù anh vừa đọc vừa nấc (Anh này có cái tật cứ rượu vào là nấc):


Kỷ luật là (hấc) thép, phải thật nghiêm
Đừng có lơ (hấc) mơ, xử lý liền (hấc, hấc)
Quốc gia cũng phải nghiêm quốc (hấc) pháp
Chớ vị tình riêng, vị tình riêng.

Không thấy ai khen hay, chỉ toàn người gật gù “đúng, đúng.” Đã trót làm người bình thơ rồi, tôi không thể bỏ dở. Không dám khen nhiều, chỉ dám phán con đường công danh của anh còn tiếp nữa. Mũi anh phập phồng, không hiểu vì thích thú hay vì anh nuốt rượu vội quá, cồn nó sộc lên mũi. Hấc. Không cho mọi người nghỉ ngơi, anh trưởng phòng kế hoạch, sếp trực tiếp của tôi, góp vui bài thơ có nhan đề “con cá”:

Chẳng biết thơ là gì
Suốt ngày thả bong bóng
Chẳng biết rượu là gì
Suốt ngày thả bong bóng.

Khen các sếp khác mà không khen trực tiếp sếp của mình thì là đồ ngu. Một tay tôi nâng ly, một tay vỗ đùi đánh "Đét!" khiến cả phòng giật bắn cả mình. “Chí lý, anh em nâng cốc vì chúng ta sướng hơn con cá.” Cả đám cười ngặt nghẽo. Tôi nghĩ thầm: chẳng biết nếu không chặn lại thì anh còn thả “bong bóng” đến bao giờ nữa.

Cứ thế các thi nhân cứ vài lượt rượu lại “nhắm” thêm một bài thơ. Đám thanh niên và các ả ngồi tiếp rượu thì thi nhau vỗ tay rất to để cổ vũ. Trước khi ra về, tôi và rượu trong người tôi không kìm nổi nữa liền ứng tác đọc bài thơ tặng các anh em:

Thơ hay ắt phải có tri âm
Như thế hạt thơ mới nảy mầm
Cái câu “tam bách dư niên hậu”
Ấy bởi Tố Như “bất tri âm”.

Ý tôi là Nguyễn Du có chứng kiến cái cảnh này cũng phải khóc vì thèm mất thôi. Bài thơ chân thành thế. Vậy mà thằng cha kế toán dám bảo tôi nói xỏ, ghép mấy chữ đầu câu vào thành ra tôi ám chỉ thơ mọi người quá tệ. Đúng là đồ ghen ăn tức ở tiểu nhân. Kệ hắn thôi, kiểu gì chúng tôi cũng đã có một tập thơ để làm kỷ niệm chia tay sếp.

Lê Tiến Đạt (bài đăng trên tạp chí Sành Điệu và đăng lại trên cocktail.com.vn)